Dozór elektroniczny (SDE – System Dozoru Elektronicznego) jest jedną z najważniejszych instytucji prawa karnego wykonawczego. Pozwala skazanemu odbywać karę pozbawienia wolności poza zakładem karnym, najczęściej w miejscu zamieszkania, pod kontrolą elektronicznej opaski.

Dla wielu osób oznacza to realną szansę na uniknięcie osadzenia w zakładzie karnym, utrzymanie pracy, dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, opiekę nad rodziną oraz zachowanie podstawowej stabilności życiowej. Nie jest to jednak rozwiązanie, które jest stosowane wobec skazanego automatycznie. O zgodzie na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego decyduje sąd penitencjarny albo, w określonych przypadkach, komisja penitencjarna.

Kto może ubiegać się o dozór elektroniczny?

O odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego może ubiegać się przede wszystkim osoba skazana na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 1 roku i 6 miesięcy.

Warto jednak pamiętać, że nie jest to jedyna sytuacja, w której SDE może być brane pod uwagę. W określonych przypadkach z dozoru elektronicznego może skorzystać również skazany, wobec którego orzeczono karę niższą niż 3 lata pozbawienia wolności, jeżeli do odbycia w zakładzie karnym pozostało mniej niż 6 miesięcy.

Poza wymiarem kary znaczenie mają także inne przesłanki, w szczególności:

  • posiadanie stałego miejsca pobytu,
  • zgoda pełnoletnich osób wspólnie zamieszkujących ze skazanym,
  • brak przeszkód technicznych do wykonywania dozoru,
  • dotychczasowa postawa skazanego,
  • ocena, czy dozór elektroniczny pozwoli osiągnąć cele kary,
  • brak szczególnych okoliczności przemawiających za odbywaniem kary w zakładzie karnym.

Sąd nie ocenia sprawy wyłącznie formalnie. Istotne jest pokazanie, że skazany daje rękojmię prawidłowego wykonywania kary w warunkach wolnościowych i że SDE nie będzie jedynie sposobem „uniknięcia więzienia”, lecz realnie wystarczającą formą wykonania kary.

Wniosek o dozór elektroniczny, dlaczego jego treść ma tak duże znaczenie?

W praktyce dobrze przygotowany wniosek o dozór elektroniczny ma kluczowe znaczenie. Samo spełnienie podstawowych warunków ustawowych często nie wystarcza. Sąd powinien otrzymać konkretny i uporządkowany materiał, z którego wynika, że skazany powinien odbywać karę poza zakładem karnym.

Wniosek powinien pokazywać m.in.:

  • sytuację rodzinną skazanego,
  • sytuację zawodową i źródła utrzymania,
  • obowiązki wobec dzieci, partnera, rodziców lub innych osób bliskich,
  • dotychczasowe zachowanie po wyroku,
  • gotowość do przestrzegania harmonogramu dozoru,
  • plan wykonywania pracy, nauki, leczenia lub opieki,
  • okoliczności przemawiające za tym, że cele kary zostaną osiągnięte bez izolacji więziennej.

Do wniosku warto dołączyć odpowiednie dokumenty. Mogą to być w szczególności umowa o pracę, zaświadczenie od pracodawcy, dokumenty dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, dokumentacja medyczna, dokumenty rodzinne, zaświadczenia o obowiązkach alimentacyjnych, oświadczenia domowników oraz inne dowody potwierdzające sytuację skazanego.

Im bardziej konkretny i dobrze udokumentowany wniosek, tym większa szansa, że sąd będzie mógł ocenić sprawę korzystnie dla skazanego.

Jak wygląda procedura ubiegania się o SDE?

Wniosek o zezwolenie na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego składa się zasadniczo do właściwego sądu penitencjarnego. Właściwość sądu zależy od sytuacji skazanego, w tym od miejsca pobytu albo miejsca osadzenia. W przypadku osób mieszkających na Opolszczyźnie, najczęściej właściwym sądem penitencjarnym jest Sąd Okręgowy w Opolu. To samo dotyczy osób odbywających kary w Zakładzie Karnym w Kluczborku, Zakładzie Karnym w Strzelcach Opolskich, Zakładzie Karnym w Brzegu, Zakładzie Karnym w Nysie oraz Zakładzie Karnym w Głubczycach.

Po złożeniu wniosku sąd bada przesłanki formalne, może zarządzić sprawdzenie warunków technicznych, a następnie rozpoznaje sprawę na posiedzeniu. W posiedzeniu może uczestniczyć skazany oraz jego obrońca. Na tym etapie znaczenie ma nie tylko treść pisemnego wniosku, ale także sposób przedstawienia argumentów przed sądem.

W niektórych przypadkach możliwe jest również rozpoznawanie sprawy przez komisję penitencjarną, zwłaszcza gdy skazany przebywa już w zakładzie karnym i spełnia ustawowe warunki do ubiegania się o odbywanie kary w SDE.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy adwokata?

W sprawach o dozór elektroniczny kluczowe znaczenie ma nie tylko samo spełnienie przesłanek ustawowych, ale również sposób ich wykazania przed sądem. Wniosek powinien przedstawiać sytuację skazanego w sposób konkretny, uporządkowany i poparty odpowiednimi dokumentami. Warto wiedzieć, że posiedzenia przed sądem penitencjarnym trwają zazwyczaj od kilku do kilkunastu minut, a Sąd wyrabia swoje zapatrywanie na sprawę na podstawie pisemnego wniosku oraz załączonych dokumentów. Sąd musi otrzymać podstawy do przyjęcia, że wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego będzie wystarczające dla osiągnięcia celów kary, bez konieczności osadzenia skazanego w zakładzie karnym.

Adwokat może pomóc w:

  • ocenie, czy w danej sprawie istnieją podstawy do ubiegania się o SDE,
  • przygotowaniu wniosku o dozór elektroniczny,
  • dobraniu właściwych dokumentów i dowodów,
  • przygotowaniu oświadczeń domowników,
  • ułożeniu argumentacji pod sytuację zawodową, rodzinną i osobistą skazanego,
  • reprezentowaniu skazanego przed sądem penitencjarnym.

W sprawach o SDE czas ma duże znaczenie. Warto działać szybko, szczególnie wtedy, gdy zapadł prawomocny wyrok skazujący na karę bezwzględnego pozbawienia wolności.

Dozór elektroniczny Opolszczyzna, pomoc adwokata

Kancelaria Adwokacka adw. Piotra Krupińskiego w Kluczborku prowadzi sprawy karne wykonawcze na terenie całego województwa Opolskiego, w tym sprawy dotyczące dozoru elektronicznego, odroczenia wykonania kary, przerwy w karze oraz inne związane z wykonaniem kary pozbawienia wolności. W indywidualnie uzgodnionych przypadkach możliwe jest również podjęcie pomocy prawnej w sprawach prowadzonych na terenie całej Polski.

Jeżeli chcesz złożyć wniosek o dozór elektroniczny albo sprawdzić, czy w Twojej sprawie istnieją podstawy do ubiegania się o SDE, skontaktuj się z kancelarią. W wielu przypadkach właściwie przygotowany wniosek i dobrze dobrane dokumenty mogą zdecydować o tym, czy kara będzie wykonywana w zakładzie karnym, czy w warunkach wolnościowych.

Honorarium adwokackie w sprawie o dozór elektroniczny

Wysokość honorarium adwokackiego w sprawie o dozór elektroniczny zależy od zakresu niezbędnych czynności, sytuacji skazanego oraz stopnia skomplikowania sprawy. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, ponieważ inny nakład pracy wiąże się z przygotowaniem wniosku dla osoby przebywającej na wolności, a inny dla osoby osadzonej już w zakładzie karnym.

Przygotowanie i prowadzenie sprawy o zezwolenie na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego obejmuje zazwyczaj od około 10 do 20 godzin pracy adwokata. W tym czasie mieszczą się w szczególności:

  • rozmowy z klientem i ustalenie szczegółów sprawy,
  • spotkanie w kancelarii albo w zakładzie karnym,
  • czas poświęcony na dojazd, jeżeli sprawa wymaga osobistego kontaktu poza kancelarią,
  • rozmowy z osobami bliskimi skazanego dotyczące sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej i zawodowej,
  • analiza dokumentów dotyczących wyroku, kary, sytuacji osobistej i dotychczasowego przebiegu wykonania kary,
  • ustalenie, jakie dokumenty i oświadczenia powinny zostać zgromadzone,
  • weryfikacja przygotowanych dokumentów,
  • opracowanie wniosku o dozór elektroniczny wraz z uzasadnieniem,
  • zapoznanie klienta z treścią wniosku oraz omówienie strategii procesowej,
  • złożenie wniosku do właściwego organu,
  • udział w posiedzeniu przed sądem penitencjarnym.

Ostateczna wysokość honorarium jest ustalana po wstępnej analizie sprawy oraz określeniu zakresu pomocy prawnej, w tym tego, czy konieczna będzie wizyta w zakładzie karnym, udział w posiedzeniu sądu penitencjarnego albo podjęcie dodatkowych czynności związanych z dokumentami i sytuacją rodzinną skazanego.

Cennik godzinowy dostępny jest na stronie internetowej www.adwokatkrupinski.pl

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie zawsze warto skonsultować się z adwokatem.

adw. Piotr Krupiński